Brzozówka

Brzozówka jest to wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego. Usytuowana jest na wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w jej południowej części zwanej Płaskowyżem Ojcowskim. Obecnie sołtysem jest pan Adam Chludek. W Brzozówce mieści się ośrodek zdrowia do, którego należą takie miejscowości jak Przybysławice, Owczary, Korzkiew, Grębynice itp. W Brzozówce znajduje się również tzw. świetlica do spędzania wolnego czasu, na zakupy można udać się do dwóch sklepów położonych niedaleko centrum wsi. W 2007 r. w Brzozówce zostało wybudowane boisko sportowe, a w marcu 2008 r. została otwarta apteka. Wieś rozciąga się na zboczach Doliny Prądnika Korzkiewskiego, która jest boczną dolinką, największej i najbardziej znanej na tym, Doliny Prądnika. Dla krajobrazu tego terenu najbardziej charakterystyczne są formy krasowe, będące rezultatem podatności wapiennej skały jurajskiej na działanie dwutlenku węgla zawartego w wodzie opadowej. W łagodne zbocza wierzchowiny wcinają skalne wąwozy i jary, a gdzieniegdzie sterczą ostańce skalne. Zbocza doliny pokryte są warstwami lessu. Występowanie tych utworów spowodowało wykształcenie się na tym podłożu gleb brunatnych o bardzo wysokiej przydatności rolniczej. Na terenie Brzozówki dominują gleby III klasy bonitacyjnej. Wyżynę, na której się znajduje Brzozówka można opisać umiarkowanie ciepłą. Niewielkie wzniesienia tego obszaru sprzyjają swobodnemu ruchowi mas powietrza, najczęściej z zachodu na wschód. Z zachodu napływa wilgotne powietrze oceaniczne – w zimie ciepłe a w lecie chłodne. Jesienią i wiosną docierają tutaj podmuchy wiejącego z południa wiatru Halnego. Swobodne przemieszczanie się mas powietrza powoduje, że pogoda jest tutaj bardzo zmienna. Powietrze jest, zatem znacznie czystsze niż w niedalekim Krakowie. Wieś jest położona około 100 metrów wyżej niż Kraków. Położenie takie powoduje, że na terenie tym jest nieco chłodniej a okres wegetacji trwa nieco krócej i rozpoczyna się później niż w dolinie Wisły. Większa część sołectwa Brzozówka to pola uprawne i łąki towarzyszące gospodarstwom rolniczym. Tylko na niezagospodarowanych, najbardziej stromych, zboczach Doliny Prądnika Korzkiewskiego pozostały zagajniki drzew liściastych oraz zarośli kseromorficznych    m.in. leszczyny, głogu i tarniny. Na skałce znajdującej się na końcu wzgórza zwanego Dąbrową zaobserwować można zbiorowiska mchów i porostów naskalnych. Na tych terenach też występują, niestety coraz rzadziej, nieliczni przedstawiciele dzikiej fauny. W laskach i zaroślach pokrywające zbocza doliny możemy zaobserwować sarny, lisy i zające a także jeże i wiewiórki. Spotkać tutaj można także kuropatwy, bażanty i jastrzębie oraz sporo innych niezwykłych gatunków ptaków, motyli i owadów. Łagodne, południowo-zachodnie zbocza Doliny Prądnika Korzkiewskiego są odpowiednie do upraw wszelkiego rodzaju roślin. Od lat siano tutaj różne odmiany zboża i sadzono ziemniaki. Gospodarstwa rolne były bardzo dobrze wyposażone. Przez długie lata wieś była odgrodzona od Krakowa granicą zaborów. Dlatego we wsi dominowały niewielkie, ale samowystarczalne gospodarstwa rolnicze. W okresie powojennym zachęcano ludzi do uprawy truskawek i malin. W sadach znajdowały się przeróżne odmiany drzew owocowych.

Po II Wojnie Światowej rozwinięto uprawy malin, truskawek i porzeczek oraz zaczęto uprawiać tytoń. W nielicznych gospodarstwach pozostały do dzisiaj suszarnie. We wsi były punkty skupów owoców, a na rozstaju dróg do Owczar skup mleka. Plantacje tytoniu przetrwały do lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku a przemysłowa produkcja malin do lat dziewięćdziesiątych. Obecnie we wsi pozostało zaledwie kilka gospodarstw rolno-towarowych. Wśród nich największe jest, bazujące na produkcji zbóż, gospodarstwo państwa Machników oraz gospodarstwo sadownicze państwa Łasiców.

W Brzozówce od dawna osiedlali się ludzie. Na pierwsze zapiski można się natrafić z 1400r. Wówczas wieś nosiła nazwę Wola dicta Brzoszowca, czyli po prostu Wola Brzozowska.

Leżała między Korzkwią i drogą Skalską. Na tej drodze, było ustanowione w średniowieczu cło. Wieś odgraniczały od Owczar 3 kopce narożne, dalej Krzesny Gaj aż do płotu koło karczmy owczarskiej, potem staw należący do Brzozówki. Na zachód od Przybysławic notowany był także gaj o nazwie Brzozów.

Granica z Przybysławicami biegła nad strumieniem o nazwie Korzkiewka, a przed mostem z Brzozówki przez Brodła do Grębynic zatrzymywała się na usypanych kopcach. Pierwszy z nich stał nieopodal płotu na gruncie Grębynic i Korzkwi, kolejny pod należącą do Przybysławic górą zwaną Lisiny, a trzeci w Brzozówce, po drugiej stronie Korzkiewka.

Pierwszym znanym właścicielem Brzozówki był Jasiek z Woli zwany Brzozówka. Dwa lata potem Mikołaj z Uściszowic zastawił osadę Pietraszowi i Siechnie z Pstroszyc. W 1415 r. Brzozówke od Śmiechny Krakowczyny pozyskali bracia Mikołaj z Michałowi i Kurozwęk herbu Poraj, wojewoda sandomierski i Jan z Góry. Następnie Piotr z Uliny w 1417 r. przejął Brzozówke od Zakliki z Korzkwi prawem bliższości. Wieś została sprzedana w roku 1424 przez Dziersława z Włostowic Beacie, wdowie po Miecisławie ze Smogorzowa 400 grzywien szerokich groszy polskich. Na pochodzenie nazwy wsi wskazuje zdarzenie z, 1454 r. kiedy Piotr z Trzebienic zastawił swą dziedzinę Wolę z karczmą zwaną Brzozówka. Jeszcze przez kilka lat Brzozówka była sprzedawana wielu osobom. W latach 70, XV w. wieś należała do parafii w Korzkwi. W latach 1529 składano przez tutejsze wsie dziesięcinę kościołowi w Korzkwi. W końcu została utworzona w 1973 r. Gmina Zielonki. W jej skład wchodziły poszczególne wsie: Przybysłwice, Brzozówka, Grębynic, Korzkiew i Wola Zachariaszowska.

Urszula Calik
Rafał Kiełkowicz
Patrycja Franczak
Dominika Sosnowska

Wśród mieszkańców zostały przeprowadzone ankiety, których wyniki są dostępne tutaj: http://stowarzyszeniekorzkiew.pl/uploadNew/files/brzozowka_ankiety.pdf

 


#

zamki-gotyckie.pl - Zamki Państwa Krzyżackiego, Zamki Królestwa Polskiego, Zamki zakonów rycerskich.

reklama
 
Created by Eurohost